Dùng cụm từ mật khẩu dễ nhớ nhưng khó đoán cho Sunwin

Ai từng học vẽ đều biết một điều: mắt người nhớ hình ảnh tốt hơn nhớ ký hiệu. Một bức tranh có con thuyền đỏ đậu trên đồi lúa mì dễ nhớ hơn cả dãy chữ số và ký tự đặc biệt xếp lộn xộn. Điều này giải thích vì sao các chuyên gia bảo mật ngày càng khuyên dùng cụm từ mật khẩu thay vì mật khẩu truyền thống. WhizArts mời bạn xem cách áp dụng nguyên tắc ấy cho tài khoản Sunwin, để vừa nhớ được, vừa khó bị đoán.

Ảnh: rishi / Unsplash

Password và passphrase khác nhau thế nào

Mật khẩu truyền thống (password) thường là một từ ngắn trộn thêm số và ký hiệu, kiểu "chữ hoa đầu, thêm số cuối, thêm dấu chấm than". Con người rất dễ rơi vào những khuôn mẫu giống nhau, và các chương trình đoán mật khẩu được lập trình để thử đúng những khuôn mẫu đó trước.

Cụm từ mật khẩu (passphrase) là một chuỗi nhiều từ ghép lại, ví dụ bốn đến sáu từ ngẫu nhiên. Nó dài hơn, đọc lên giống một câu kỳ quặc, và quan trọng nhất là có độ ngẫu nhiên cao mà vẫn có thể hình dung bằng hình ảnh. Bạn không cần ký hiệu rắc rối; thứ làm nên sức mạnh là độ dài và tính bất ngờ.

Vì sao độ dài thắng độ phức tạp

Độ mạnh của mật khẩu phụ thuộc vào số khả năng mà kẻ tấn công phải thử. Thêm một ký tự vào mật khẩu làm số khả năng nhân lên nhiều lần. Thêm cả một từ, mà từ đó chọn từ vốn từ vựng hàng nghìn từ, thì số khả năng tăng vọt hơn nữa.

Một mật khẩu tám ký tự có đủ chữ hoa, số, ký hiệu nghe có vẻ khó, nhưng nếu nó theo khuôn quen thuộc thì thực tế rất dễ đoán. Trong khi bốn từ chọn ngẫu nhiên, dù toàn chữ thường, lại có số tổ hợp lớn hơn rất nhiều và vẫn dễ nhớ. Quy tắc cô đọng: ưu tiên dài và ngẫu nhiên, đừng chỉ chạy theo rối rắm.

Một lý do nữa là gánh nặng cho người dùng. Mật khẩu khó nhớ khiến người ta ghi ra giấy, dùng lại ở nhiều nơi, hoặc biến tấu đơn giản. Cụm từ mật khẩu giảm bớt sức ép ấy, nên về lâu dài còn an toàn hơn trong thực tế.

Cách ghép từ ngẫu nhiên đủ dài

Điều quan trọng nhất: từ phải được chọn ngẫu nhiên, không phải do bạn tự nghĩ ra theo ý thích. Con người rất tệ trong việc chọn ngẫu nhiên; ta hay chọn từ có ý nghĩa với bản thân, như tên thú cưng, nơi sinh, màu yêu thích.

Một cách làm thực tế:

1. Dùng danh sách từ ngẫu nhiên do công cụ sinh ra, hoặc tung xúc xắc theo bảng từ vựng nếu bạn thích tự làm, để chọn bốn đến sáu từ.
2. Ghép các từ lại, có thể cách bằng dấu gạch hoặc khoảng trắng nếu hệ thống cho phép.
3. Tạo một hình ảnh liên kết các từ với nhau thành cảnh vô lý nhưng sống động, ví dụ con cá, chiếc đèn, ngọn đồi và cây cọ cùng xuất hiện trong một bức tranh kỳ quặc.
4. Đọc to vài lần, gõ thử vài lần để làm quen.

Với tài khoản Sunwin, hãy đặt cụm từ dành riêng cho nơi đó. Đừng dùng cùng một cụm cho nhiều dịch vụ, vì như các bài trước của WhizArts đã nói, một nơi lộ có thể kéo theo nhiều nơi.

Tránh những câu nói phổ biến

Cụm từ dài chưa chắc đã mạnh nếu nó là thứ ai cũng có thể nghĩ ra. Hãy tránh:

• Câu thành ngữ, tục ngữ, lời bài hát, trích dẫn nổi tiếng, tên phim. Kẻ tấn công có kho dữ liệu của những câu này.
• Chuỗi từ liền nhau theo thứ tự tự nhiên, như tên các ngày trong tuần hay các tháng.
• Thông tin cá nhân có thể tra ra: tên người thân, ngày sinh, biển số xe, địa chỉ.
• Một cụm từ quen thuộc cộng thêm một con số, như câu quen thuộc kèm năm sinh.
• Chữ có dấu thay bằng chữ không dấu rồi coi như đã mã hóa; kẻ tấn công thử những biến thể này từ rất sớm.

Câu hỏi kiểm tra nhanh: nếu một người biết rõ về bạn ngồi đoán, họ có thể đoán ra cụm từ này không? Nếu có, hãy đổi.

Lưu trong trình quản lý mật khẩu

Cụm từ mật khẩu giúp bạn nhớ dễ hơn, nhưng không có nghĩa là nên nhớ tất cả. Hãy phân vai như sau:

• Nhớ bằng đầu: chỉ một hai cụm từ quan trọng nhất, như chìa chủ của trình quản lý mật khẩu và mật khẩu thư điện tử chính.
• Lưu trong trình quản lý: toàn bộ các mật khẩu còn lại, bao gồm tài khoản Sunwin, mỗi nơi một mật khẩu sinh tự động, dài và ngẫu nhiên.

Với những nơi bạn buộc phải gõ tay, như một thiết bị mới chưa cài trình quản lý, cụm từ mật khẩu dễ nhớ lại phát huy tác dụng. Đừng lưu cụm từ ấy trong tệp văn bản thông thường hay ảnh chụp màn hình. Nếu cần bản dự phòng, ghi tay ra giấy và cất ở nơi an toàn tại nhà, không phải nơi người khác dễ thấy.

Hãy bật xác thực hai lớp bên cạnh cụm từ mật khẩu. Mật khẩu tốt chỉ là một lớp; lớp thứ hai là mã xác thực mà bạn không bao giờ chia sẻ cho ai.

Những lỗi hay gặp khi áp dụng

• Chọn bốn từ có liên hệ rõ ràng với nhau hoặc với bản thân, làm giảm tính ngẫu nhiên.
• Dùng cụm ngắn dưới ba từ vì ngại gõ dài.
• Dùng cùng cụm cho nhiều tài khoản, chỉ đổi từ cuối.
• Cho rằng đã có cụm từ dài thì không cần xác thực hai lớp.
• Không đổi khi nghi ngờ đã bị lộ.

Một cụm từ mật khẩu tốt giống một bức tranh tĩnh vật bạn tự bày: những vật chẳng liên quan đặt cạnh nhau, chỉ bạn hiểu vì sao chúng ở đó. Đó là lớp riêng tư đầu tiên cho tài khoản Sunwin của bạn.

Lưu ý 18+ và chơi có trách nhiệm

Nội dung giải trí chỉ dành cho người đủ 18 tuổi trở lên. Hãy tuân thủ pháp luật nơi bạn cư trú và chỉ tham gia khi hợp pháp với bạn. Coi giải trí chỉ là giải trí, đặt trước giới hạn thời gian và ngân sách, không dùng tiền cần cho sinh hoạt, và dừng lại khi thấy mình mệt hoặc cảm xúc lấn át. Mọi quyết định đều là trách nhiệm của chính bạn.

Tham khảo thông tin tại customplays.in.net.