Lập ngân sách theo quy tắc 50/30/20 và chỗ cho giải trí Hitclub

Trước khi vẽ một bức tranh lớn, người họa sĩ có kinh nghiệm không vội đổ màu. Họ chia bảng màu thành vài vùng: màu nền chiếm diện tích rộng, màu điểm xuyết cho sinh động, màu dự phòng để chỉnh sửa. Cách làm này tránh được cảnh hết màu giữa chừng. Ngân sách cá nhân vận hành tương tự, và quy tắc 50/30/20 là một bảng màu đơn giản để bắt đầu, trong đó giải trí với Hitclub có một chỗ rõ ràng.

Ảnh: Estée Janssens / Unsplash

Quy tắc 50/30/20 là gì

Quy tắc này chia thu nhập sau thuế và các khoản bắt buộc thành ba phần:

• 50% cho nhu cầu thiết yếu: nhà ở, điện nước, ăn uống cơ bản, đi lại, y tế, trả nợ tối thiểu, học phí.
• 30% cho mong muốn: giải trí, ăn ngoài, du lịch, mua sắm không cần thiết, sở thích, đăng ký dịch vụ.
• 20% cho tiết kiệm và nghĩa vụ tài chính: quỹ khẩn cấp, tiết kiệm dài hạn, đầu tư an toàn, trả thêm nợ.

Đây là điểm khởi đầu, không phải khuôn cứng. Nếu chi phí nhà ở ở thành phố của bạn rất cao, tỷ lệ có thể là 60/20/20. Điều quan trọng là có khung và tuân thủ nó.

Giải trí nằm trong phần 30, không nằm ngoài

Điểm cốt lõi khi áp dụng với giải trí trực tuyến là: mọi khoản chi cho Hitclub phải được tính bên trong phần 30% "mong muốn", cùng chỗ với xem phim, cà phê với bạn, mua sách hay sở thích khác. Hệ quả:

• Không có "ngân sách riêng" mở thêm khi bạn muốn chi nhiều hơn.
• Chi cho giải trí này nhiều hơn tức là bạn có ít hơn cho các mong muốn khác, và đó là một đánh đổi cần nhìn thẳng.
• Phần 50 và phần 20 là vùng cấm: không lấy tiền thuê nhà, tiền ăn, tiền học hay tiết kiệm để giải trí.

WhizArts thường nói với học viên: màu điểm xuyết chỉ đẹp khi nó chiếm đúng phần nhỏ của bức tranh. Quá nhiều màu nhấn sẽ làm hỏng toàn bộ bố cục.

Cách tính hạn mức cụ thể

Hãy làm theo các bước sau, với một ví dụ minh họa dễ tính (số liệu giả định, bạn thay bằng thu nhập thật của mình):

1. Xác định thu nhập thực nhận hằng tháng. Giả sử là 15 triệu đồng.
2. Tính ba phần. 50% là 7,5 triệu, 30% là 4,5 triệu, 20% là 3 triệu.
3. Liệt kê các khoản "mong muốn" cố định như dịch vụ đăng ký, ăn ngoài, đi chơi, sở thích. Giả sử tổng là 3 triệu.
4. Phần còn lại của 30% là chỗ tối đa cho giải trí linh hoạt, ở ví dụ này là 1,5 triệu.
5. Chọn hạn mức thấp hơn mức tối đa. Bạn không bắt buộc phải dùng hết. Một mức như 500 nghìn đến 1 triệu đồng sẽ để lại khoảng đệm.
6. Chia nhỏ theo tuần để dễ kiểm soát, ví dụ 250 nghìn mỗi tuần, và coi khoản không dùng hết là phần được giữ lại, không phải "tiền để mai chơi bù".

Một bí quyết thực tế: chuyển trước khoản giải trí vào một ví hoặc tài khoản riêng đầu tháng. Khi số dư trong ví đó hết, giải trí của tháng này dừng lại, không có ngoại lệ.

Theo dõi và điều chỉnh hằng tháng

Một kế hoạch không được theo dõi chỉ là một bức phác thảo. Hãy tạo nhịp xem lại gọn nhẹ:

• Mỗi tuần: mười phút xem lịch sử giao dịch, so với hạn mức tuần. Dùng cảnh báo biến động số dư để hỗ trợ.
• Cuối tháng: tính tổng thực chi từng phần so với 50/30/20. Ghi lại phần nào lệch và vì sao.
• Đầu tháng mới: điều chỉnh. Nếu phần thiết yếu tăng vì chi phí sinh hoạt, hãy giảm phần mong muốn, trong đó giải trí là phần đầu tiên xem xét. Nếu thu nhập giảm, tỷ lệ có thể cần dịch chuyển tạm thời.
• Mỗi quý: nhìn lại xu hướng dài hơn. Chi cho giải trí có đang tăng dần không? Quỹ khẩn cấp có đủ ba đến sáu tháng chi phí chưa?

Hãy dùng sổ tay, bảng tính đơn giản hoặc ứng dụng quản lý chi tiêu, miễn là bạn dùng đều đặn.

Sai lầm thường gặp cần tránh

• Lấy tiền tiết kiệm bù cho giải trí. Một lần vi phạm dễ biến thành thói quen.
• Tính giải trí theo "phần còn lại cuối tháng". Điều này khiến khoản chi phình ra khi bạn chưa chi gì khác.
• Xem hạn mức như mục tiêu phải đạt. Hạn mức là trần, không phải chỉ tiêu.
• Không ghi chép khoản nhỏ. Những khoản nhỏ rải rác cộng lại có thể vượt dự tính.
• Vay mượn để duy trì mức chi. Đây là dấu hiệu rõ ràng cần dừng lại.
• Điều chỉnh hạn mức ngay trong phiên đang giải trí. Hãy đổi kế hoạch lúc tỉnh táo, không phải lúc đang hứng thú hay thất vọng.

Nếu bạn nhận thấy mình liên tục vượt hạn mức dù đã cố gắng, đó là lúc nên nói chuyện với người thân hoặc tìm hỗ trợ chuyên môn tại nơi cư trú.

Giải trí đẹp nhất khi có khung

Một bức tranh đẹp không phải bức dùng nhiều màu nhất, mà là bức biết đặt đúng màu vào đúng chỗ. Quy tắc 50/30/20 cho bạn khung ấy: nhu cầu được đảm bảo, tương lai được tích lũy, và niềm vui có phần của nó, trong đó có thời gian giải trí với Hitclub, mà không làm xô lệch những phần còn lại.

Hitclub là tên thương hiệu được nhắc trong bài nhằm minh họa việc lập ngân sách giải trí. Nội dung chỉ mang tính hướng dẫn dành cho người từ đủ 18 tuổi; mỗi người cần tuân thủ pháp luật tại nơi cư trú, đặt giới hạn giải trí rõ ràng và tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.

Tham khảo thông tin tại Hit Club.